We hebben hier al eerder aandacht aan besteed, maar gezien de actualiteit kan het geen kwaad het nog eens te publiceren.

Op 17 juni 2010 heeft de Rechtbank Alkmaar een wielrenner schuldig bevonden aan het veroorzaken van een dodelijk ongeval. De groep van dertien waarin de wielrenner reed had een zogenaamde ‘waaier’ gevormd en de wielrenner heeft tijdens het inhalen, rijdend rond de achtste positie in de groep, met zijn schouder een oudere dame geraakt die aan zijn kant van de weg reed. Zij kwam daardoor ten val en overleed korte tijd later. De wielrenner is veroordeeld tot een taakstraf.

De bewezen geachte feiten
De groep renners reed in waaierformatie, met de voorste man linksvoor op de weg en de rest van de groep daar kort, schuin rechts, achter rijdend om minder hinder te ondervinden van de wind. De verdachte reed, rond de achtste positie in de groep, over de onderbroken witte lijn aan de rechterkant van de weg. Het slachtoffer reed volgens getuigenissen van andere wielrenners uit de groep op deze zelfde lijn. De groep wielrenners haalde de dame links in en bij het inhalen heeft de verdachte het slachtoffer met zijn schouder geraakt waarna zij ten val is gekomen.

Ten tijde van de botsing reed de verdachte in het wiel van zijn voorganger met een snelheid van ongeveer 40 kilometer per uur. De afstand tussen hem en zijn voorganger zou 20 a 30 centimeter zijn geweest. Voor de botsing heeft de wielrenner het slachtoffer niet gezien, omdat hij dicht op zijn voorganger reed en daar niet omheen kon kijken. In die situatie was een botsing niet te vermijden.

De verweren van verdachte
De wielrenner heeft aangevoerd dat hij een ervaren wielrenner is en dat hij met ervaren ploeggenoten op een rustige weg fietste. Binnen zijn groep is het gebruikelijk dat de voor- en achterliggers de groep door middel van woord en gebaar waarschuwen voor obstakels. Geen van de andere wielrenners heeft gewaarschuwd voor de aanwezigheid van het slachtoffer op de weg; het merendeel van de groep heeft het slachtoffer niet eens gezien.

Verdachte heeft ter terechtzitting verklaard zich niet schuldig te voelen aan het ongeval, omdat hij heeft vertrouwd op het systeem van waarschuwen dat in zijn wielerploeg gebruik is. Hij heeft er op gewezen dat onder wielrenners die in groepsverband op de openbare weg rijden, de ongeschreven regel geldt dat men elkaar in woord en gebaar waarschuwt voor obstakels op de weg of bij het inhalen van medeweggebruikers. Verdachte voelt zich juist zelf slachtoffer van het feit dat er door zijn ploeggenoten niet is gesignaleerd. Wanneer men in een groep fietst, is men door het beperkte zicht nu eenmaal afhankelijk van zijn voorganger, aldus verdachte.

Het oordeel van de Rechtbank Alkmaar
Op grond van de bewezen geachte feiten staat vast dat de verdachte op zijn racefiets, in een groep, op de openbare weg, met een snelheid van 40 kilometer per uur en op een zodanig korte afstand van zijn voorganger heeft gereden dat hij niet of nauwelijks zicht had op de weg en het overige verkeer voor hem. Hierdoor heeft hij een voor hem rijdende fietser niet tijdig gezien om zijn snelheid aan te passen en te stoppen of uit te wijken. Een botsing was onvermijdelijk. De Rechtbank acht overtuigend bewezen dat de wielrenner aanmerkelijk onvoorzichtig en onoplettend heeft gereden en dus schuld heeft aan het ongeval.

Het is naar het oordeel van de Rechtbank onaanvaardbaar dat verdachte zijn eigen verantwoordelijkheid voor de verkeersveiligheid bij anderen neerlegt. De Rechtbank overweegt bij de straftoemeting dat verdachte ten behoeve van zijn eigen sportbeleving keuzes heeft gemaakt die voor andere verkeersdeelnemers een zeer gevaarlijke situatie creëerden. Daarnaast zou verdachte zelf ook moeten weten dat het waarschuwingssysteem in een groep wielrenners verre van waterdicht is. Af en toe vergeet iemand iets te roepen, of let iemand onvoldoende op.

De rechtbank is van oordeel dat de individuele verkeersdeelnemer te allen tijde zelf verantwoordelijk blijft voor zijn eigen gedrag en de gevolgen daarvan voor de verkeersveiligheid. Dus ook de wielrenner die in een groep fietst. Verdachte heeft er zelf voor gekozen om zich in een risicovolle verkeerssituatie te begeven door op de openbare weg met hoge snelheid bij voortduring zo dicht op zijn voorganger te rijden dat deze zijn zicht op de weg wegnam en hem geen reactietijd restte om een ongeval te voorkomen.

Conclusie
– De verdachte wordt verweten een ongeval te hebben veroorzaakt omdat hij:

– op zeer korte afstand achter een voor hem rijdende fietser heeft gereden;

– zich er onvoldoende van heeft vergewist of zich op diezelfde weg verkeer zou bevinden;

– zijn snelheid niet zodanig heeft aangepast dat stoppen tijdig mogelijk is; en

– niet voortdurend zicht op de weg heeft gehouden.

Het verwijt dat de wielrenner treft is inherent aan het rijden in een waaierformatie. Hoewel de advocaten van Kneppelhout & Korthals zich overwegend bezighouden met commerciële rechtsgebieden, zijn er vele cliënten en relaties die in hun vrije tijd wielrennen en voor wie deze uitspraak vanuit die achtergrond gezien interessant kan zijn.

Menig wielrenner zal even in de remmen knijpen bij deze uitspraak van de Rechtbank Alkmaar. De snelheden waarmee sommige (groepen) renners zich over de openbare weg voortbewegen en de soms onoverzichtelijke formaties (waaiers, uitgebuikte groepjes, rechte lijnen) waarin kort op elkaar wordt gereden nemen het nodige risico met zich mee. Hoewel dit vaak soepel en zonder ongelukken verloopt (dit is vaak het resultaat is van jarenlang samen fietsen) legt de rechter de verantwoordelijkheid bij de individuele wielrenner. Het niet in acht nemen van de nodige voorzichtigheid kan, zoals in dit geval, tot zeer ernstige ongevallen leiden en de wielrenner moet zich daarvan bewust zijn. Fietsen in een groep, ondanks al haar gebruiken, is geen reden om van deze individuele verantwoordelijkheid ontslagen te worden.

Een uitspraak als deze dient de (recreatieve) wielrenners niet af te schrikken, maar wel om stil te staan bij de risico’s voor de wielrenners zelf en hun medeweggebruikers.

Geef een reactie